Christopher Nolan maakt al twintig jaar de grootste films van Hollywood, maar zelfs hij had dit niet zien aankomen. Zijn verfilming van Homerus' Odyssee draait inmiddels ruim zes weken in de bioscoop en heeft Deadpool & Wolverine ingehaald als de best verdienende film met een R-rating ooit gemaakt. Wereldwijd staat de teller op meer dan 1,35 miljard dollar. Voor een film over Griekse mythologie, zonder superhelden en zonder vervolg op een bekende franchise, is dat ongekend.
De cijfers die niemand had zien aankomen
Toen The Odyssey op 17 juli in première ging, haalde de film wereldwijd 264 miljoen dollar op in het openingsweekend. Dat is meer dan Nolan ooit eerder haalde met The Dark Knight Rises of Oppenheimer. Nog opvallender was het tweede weekend: de kaartverkoop zakte met dertig procent, terwijl grote releases doorgaans veertig tot vijftig procent verliezen na de openingshype. Bezoekers kwamen dus niet alleen kijken vanwege de marketing, ze bleven terugkomen en vertelden het door aan vrienden.
Op Rotten Tomatoes staat de film op een publieksscore van 97 procent, met een A bij CinemaScore, de exit-poll die bioscopen gebruiken om te meten hoe tevreden bezoekers de zaal verlaten. Critici zijn al even lovend: Universal noemt het de best besproken film uit Nolans hele carrière, en dat is een flinke uitspraak voor de man achter Inception en Oppenheimer. Box office-analist David A. Gross vatte het treffend samen als een "tour-de-force" van een regisseur die na dertien films nog altijd een uniek en trouw publiek weet te trekken.
Waarom deze film mannen massaal naar de bioscoop trekt
The Odyssey is de eerste blockbuster die volledig is gefilmd met nieuwe IMAX-filmcamera's, wat betekent dat elk shot is opgebouwd voor het grootste scherm dat je kunt vinden. Wie de film op een doordeweekse avond thuis wil streamen, mist precies waar hij om draait. Vandaar ook de rij voor de IMAX-kassa's: tickets voor sommige zalen gingen al een jaar voor de release in de verkoop.
De cast helpt ook mee. Matt Damon speelt Odysseus, met Anne Hathaway, Zendaya, Robert Pattinson, Charlize Theron en Lupita Nyong'o in de rollen eromheen. Voor Damon, Hathaway en Pattinson is dit de best verdienende film van hun carrière tot nu toe. Een verhaal over een man die na een oorlog tien jaar onderweg is naar huis, langs monsters, goden en verleidingen, raakt in 2026 blijkbaar nog precies dezelfde snaar als drieduizend jaar geleden: een groot, meeslepend avontuur zonder poespas.
Ga je zelf, plan er dan een avond omheen. Wil je na afloop nog even nazitten met vrienden, dan is dit hét moment om een goed alcoholvrij biertje te proberen in plaats van de zoveelste pils, zeker als je de volgende ochtend vroeg weer scherp moet zijn.
Wat dit betekent voor de rest van het filmjaar
Nolan bewees met Oppenheimer in 2023 al dat een serieuze, volwassen film zonder cape of laserzwaard een miljard dollar kan ophalen. The Odyssey bevestigt dat dat geen toeval was. Universal zag dit jaar drie films de grens van een miljard dollar passeren: naast The Odyssey ook The Super Mario Galaxy Movie en de Michael Jackson-biopic Michael. Opvallend voor een studio die niet over de grootste superheldenfranchise beschikt.
Voor de bioscoopbranche is dit goed nieuws na jaren van onzekerheid over streamingdiensten die de zaal zouden leegtrekken. Er is blijkbaar nog altijd ruimte voor een film die je alleen op het grootste doek volledig kunt waarderen. Concurrentie blijft er trouwens wel: Spider-Man Brand New Day wordt verwacht met een nog groter openingsweekend, dus de titel van grootste film van het jaar is nog niet definitief verdeeld.
Wat opvalt is dat geen van deze drie miljardenfilms een klassieke superheldenfranchise is. Dat is een signaal dat bioscoopbezoekers weer bereid zijn te betalen voor een uniek verhaal, mits de studio er genoeg schaal en kwaliteit tegenaan gooit. Voor regisseurs die zelf iets groots willen neerzetten in plaats van het zoveelste vervolg, is dat bemoedigend nieuws.
Wil je zelf iets groots plannen rond een filmavond of een ander evenement deze zomer, kijk dan ook eens naar de festivals die deze zomer nog op de kalender staan. Ga je liever met een groep vrienden thuis kijken dan naar de bioscoop, dan werkt dezelfde aanpak als bij het thuis kijken van de WK-wedstrijden: groot scherm, goede snacks en zo min mogelijk afleiding.
Dit is wat je moet weten voordat je gaat kijken
The Odyssey duurt bijna drie uur, dus reken op een avond die langer duurt dan een gemiddelde filmavond. Kies bewust voor een IMAX-zaal als die in de buurt is, want daar is deze film voor gemaakt. Wacht ook niet te lang: distributeurs geven een film met dit soort cijfers doorgaans langer een plek in de zaal, maar over een paar weken verdwijnt hij alsnog naar de streamingdiensten en verlies je precies het effect waarvoor Nolan hem heeft gebouwd.
Wie meer wil weten over het verhaal achter de productie en de release, kan terecht op de Wikipedia-pagina van de film voor de volledige achtergrond en cast. Het echte advies is simpel: ga kijken voordat collega's je het verhaal spoilen op maandagochtend.